Blog Merkrecht

Lady Gaga en The Passion – pick your battle

Je recht hebben en je recht krijgen

Stel: Je bent tekenaar en maakt een geweldige tekening van Lady Gaga. Her Ladyship ziet de tekening op Instagram en deelt hem vervolgens. Helemaal super…alleen is ze vergeten te melden dat jij de tekening hebt gemaakt. En dat terwijl jij als auteur het recht hebt op naamsvermelding!

Of stel: Je bent een grote tv-omroep en organiseert jaarlijks rondom Pasen een enorm spektakel dat miljoenen kijkers trekt. Toch zie je dat allerlei partijen opeens aanhaken bij jouw productie en je wilt daar wel enige controle over houden.

Hoe ga je om met dit soort zaken? Wat is handig en/of verstandig?

Bij recht is er een onderscheid tussen je recht hebben en je recht krijgen. Hieronder een uitleg met een aantal praktische handvatten:

Je recht hebben

Voordat je aan een stevige pot juridisch touwtrekken begint, is het uiteraard van belang eerst te kijken of je spierballen hebt. Is er iets waar je op terug kan vallen? Heb je inderdaad een claim op auteursrechten en kun je deze onderbouwen? Staat je naam als merk vast of heb je alleen een domeinregistratie?

Handvat 1: Choose your ammo. Inventariseer wat je rechten zijn. Houd daarvoor binnen je bedrijf gewoon een lijstje bij van alle dingen die je hebt ontwikkeld, gemaakt of vastgelegd. Een mapje met (registratie)bewijzen is uiteraard ook redelijk essentieel en makkelijk bij te houden. Kijk vervolgens welk rechtenmix je hier het best uitkomt.

Je recht krijgen

Als je in kaart hebt wat je rechten zijn, kun je vervolgens optreden tegen mensen die daarop inbreuk plegen. In het algemeen is het zo dat je door het hebben van een recht een monopolie krijgt. Met andere woorden: alleen jij mag gebruik maken van datgene waarvoor het recht is vastgelegd. In feite is het dus een soort eigendomsrecht.

Zie je dan dus dat Lady Gaga vergeet om jouw naam te vermelden, dan mag je haar daar op aanspreken en kun je haar strikt juridisch gezien een proces aandoen. Sue her! …of….toch maar niet?

En zie je dan dus dat allerlei clubs zich verbinden aan The Passion zonder dat je weet of je daar wel zo blij mee bent, dan kun je ook daar tegen optreden. Sue them! …of…toch maar niet?

Wanneer is het handig om op te treden?

Handvat 2: Pick your battle. Hoe je het ook wendt of keert, vaak is het toch een kwestie van de ene zak geld tegenover de andere zak geld. Dus: als er een groot verschil is in financiële armslag tussen twee partijen, is de kans groot dat de onderliggende partij bakzeil haalt. Simpelweg omdat de ander meer geld te besteden heeft om juridische procedures uit te vechten. Klinkt oneerlijk, is oneerlijk, maar such is life. Dus, mocht je in die situatie verzeild raken: slikken of schikken.

Handvat 3: No pain, no gain. Voordat je besluit om definitief tegen een andere partij actie te ondernemen, is het goed om ook te checken of dit wel resultaat heeft. Check even of je écht last hebt van die andere club. Met andere woorden: kost het je geld en slapeloze nachten of vind je alleen puur principieel dat je altijd moet optreden, zelfs als je er eigenlijk niets mee wint. Emotionele overwegingen zijn in dit geval vaak geen goede maatstaf. In het geval van The Passion: check ook of het qua planning zin heeft om op te treden. Voordat je een uitkomst hebt, is De Zomer Voorbij.

Handvat 4: Scare the neighbours. Word je geconfronteerd met een veelvoud aan inbreukmakende partijen, dan kan het zin hebben om vol in te gaan tegen één partij. Zorg dat je die zaak wint, of althans de winnaar lijkt, en breng dat flink onder de aandacht. Op die manier geef je een sterk signaal af aan alle andere inbreukmakers die dan vaak eieren voor hun geld zullen kiezen. Voor hen is dan een simpele blafbrief vaak al voldoende.

Handvat 5: There’s no such thing as bad publicity, or is there? Een aanvulling op handvat 4: check wel even of je ‘sla-hem-er-op’actie niet enorm tegen je kan gaan werken. Geen bedrijf is er bij gebaat in de pers te boek te staan als die grote bullebak die dat arme, zich-van-geen-kwaad-bewust-zijnde zzp-ertje naar het faillissement bracht.

Handvat 6: Count your blessings. Niet iedere partij is zich er van bewust dat ze je dwars zitten en inbreuk maken op je rechten. Het delen van die ene tekening door Lady Gaga is dan wel zonder naamsvermelding gebeurt, maar je naam staat wel op de kaart! Pak je 15 minuten en bouw het uit! Uiteraard kan het geen kwaad om even netjes te vragen of Lady Gaga toch misschien je naam wil noemen (en doet ze het: Gefeliciteerd, handel!), maar drijf het niet verder op de spits. In het geval van The Passion geldt dat juist die extra aanhaakacties op een grote betrokkenheid duiden, wees daar dankbaar voor. Dat is toch juist wat je wil bereiken?

Wel of niet optreden?

Ik hoop dat het bovenstaande blog je wat handvatten heeft gegeven om te beoordelen óf en hóe je zou kunnen optreden bij inbreuk op je rechten. Heb je zelf andere tips of ervaringen? Dan hoor ik dat natuurlijk graag!

En uiteraard is de tekening van Lady Gaga geplaatst met volledige toestemming van de tekenaar, Hilbrand Bos, http://hilbrandbos.tumblr.com/

Frank Bouman

Merken- en modellengemachtigde