Niet ieder ontwerp kan worden geregistreerd als model. Om in aanmerking te komen voor een modelregistratie moet een ontwerp voldoen aan een aantal wettelijke voorwaarden. De belangrijkste eisen zijn dat het ontwerp nieuw is en een eigen karakter heeft. Voldoet jouw ontwerp aan deze voorwaarden, dan kun je het uiterlijk van je product beschermen tegen namaak en imitatie.

Wanneer is een ontwerp nieuw?

Een ontwerp is nieuw wanneer vóór de indieningsdatum van de modelaanvraag geen identiek ontwerp openbaar is gemaakt. Daarbij wordt gekeken naar alle eerder gepubliceerde ontwerpen, zowel binnen als buiten Europa.

Kleine, onbelangrijke verschillen zijn niet voldoende om een ontwerp als nieuw aan te merken. Bestaat er al een vrijwel identiek ontwerp, dan zal een modelregistratie doorgaans niet mogelijk zijn.

Wat betekent 'eigen karakter'?

Naast nieuwheid moet een ontwerp ook een eigen karakter hebben. Dit betekent dat het bij een zogenoemde geïnformeerde gebruiker een andere algemene indruk moet wekken dan bestaande ontwerpen.

Bij deze beoordeling wordt gekeken naar het totaalbeeld van het ontwerp. Niet één afzonderlijk detail is doorslaggevend, maar de combinatie van alle zichtbare kenmerken, zoals:

• de vorm;

• de lijnen en contouren;

• kleuren;

• structuur en materiaal;

• decoratieve elementen;

• de onderlinge verhouding van de verschillende onderdelen.

Hoe groter de ontwerpvrijheid binnen een bepaalde productcategorie, hoe groter de verschillen doorgaans moeten zijn om een eigen karakter aan te nemen.

Technische kenmerken worden niet beschermd

Een modelregistratie beschermt uitsluitend de vormgeving van een product. Kenmerken die uitsluitend door een technische functie worden bepaald, komen niet voor modelbescherming in aanmerking.

Heeft jouw product juist een innovatieve technische werking? Dan kan een patent (octrooi) mogelijk een betere of aanvullende vorm van bescherming zijn.

Kan ik mijn ontwerp eerst openbaar maken?

Binnen de Europese Unie geldt een belangrijke uitzondering. Maak je jouw ontwerp zelf openbaar, bijvoorbeeld tijdens een beurs, via een webshop of op sociale media, dan heb je in veel gevallen nog twaalf maanden de tijd om alsnog een modelregistratie aan te vragen. Deze periode wordt ook wel de grace period genoemd.

Hoewel deze regeling veel ondernemers helpt, is het meestal verstandiger om de modelaanvraag vóór de eerste openbaarmaking in te dienen. Zo voorkom je discussies over de nieuwheid van het ontwerp en houd je bovendien meer mogelijkheden open voor bescherming in landen die geen vergelijkbare nieuwheidstermijn kennen.

Welke producten kunnen als model worden geregistreerd?

Een modelregistratie is mogelijk voor uiteenlopende producten en ontwerpen, zoals:

• meubels;

• verlichting;

• verpakkingen;

• huishoudelijke apparaten;

• gebruiksvoorwerpen;

• sieraden;

• kleding en schoenen;

• speelgoed;

• medische hulpmiddelen;

• grafische gebruikersinterfaces (GUI's), pictogrammen en digitale iconen.

Ook onderdelen van producten kunnen onder omstandigheden afzonderlijk als model worden beschermd.

Laat vooraf beoordelen of jouw ontwerp beschermbaar is

Niet altijd is direct duidelijk of een ontwerp voldoende afwijkt van bestaande vormgeving. Een voorafgaande beoordeling kan veel tijd en kosten besparen en voorkomt dat een modelregistratie later ongeldig wordt verklaard.

Twijfel je of jouw ontwerp voldoet aan de eisen voor een modelregistratie? Neem dan contact op met Inaday Merken & Patenten. Wij beoordelen de beschermbaarheid van jouw ontwerp en adviseren je over de beste strategie om de vormgeving van je product optimaal te beschermen.