Algemene voorwaarden

Ja, dat kan in veel gevallen nog. Binnen de Europese Unie geldt namelijk een nieuwheidstermijn van twaalf maanden. Dit betekent dat je een modelregistratie vaak nog kunt aanvragen als je jouw product al hebt gepubliceerd of op de markt hebt gebracht, mits de aanvraag binnen twaalf maanden na die eerste openbaarmaking wordt ingediend.

Toch is het verstandig om niet te wachten. Hoe eerder je een model registreert, hoe beter je jouw ontwerp kunt beschermen en hoe kleiner de kans op problemen bij een latere handhaving.

Wat is de nieuwheidstermijn?

Normaal gesproken moet een ontwerp nieuw zijn op het moment dat je een modelregistratie aanvraagt. Om ontwerpers de mogelijkheid te geven hun product eerst te testen of te introduceren, kent het Europese modelrecht een uitzondering: de grace period van twaalf maanden.

Gedurende deze periode wordt een openbaarmaking door de ontwerper zelf of met diens toestemming niet tegengeworpen bij de beoordeling van de nieuwheid. Je kunt jouw ontwerp dus vaak nog registreren, ook al is het al zichtbaar geweest op bijvoorbeeld:

• een website of webshop;

• sociale media;

• een beurs of tentoonstelling;

• in een brochure of catalogus;

• bij de eerste verkoop van het product.

Geldt deze regeling wereldwijd?

Nee. De Europese nieuwheidstermijn geldt niet in alle landen. Sommige landen kennen geen grace period of hanteren andere voorwaarden.

Ben je van plan jouw product ook buiten de Europese Unie te beschermen, bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, China of Japan? Dan is het verstandig om vóór de eerste openbaarmaking een beschermingsstrategie op te stellen. Zo voorkom je dat een eerdere publicatie internationale model- of octrooibescherming in de weg staat.

Wat als mijn product langer dan twaalf maanden op de markt is?

Is jouw ontwerp meer dan twaalf maanden geleden voor het eerst openbaar gemaakt, dan is een modelregistratie in de Europese Unie meestal niet meer mogelijk. Het ontwerp voldoet dan doorgaans niet meer aan het nieuwheidsvereiste.

Dat betekent echter niet dat er helemaal geen bescherming meer mogelijk is. Afhankelijk van de situatie kun je mogelijk nog een beroep doen op andere intellectuele eigendomsrechten, zoals:

• auteursrecht, wanneer het ontwerp voldoende oorspronkelijk is;

• merkrecht, bijvoorbeeld voor een onderscheidende productvorm of verpakking;

• bescherming tegen slaafse nabootsing, als een concurrent het product vrijwel identiek kopieert en daardoor verwarring veroorzaakt.

Welke mogelijkheden nog openstaan, hangt af van de specifieke omstandigheden.

Waarom is vroeg registreren verstandig?

Hoewel de Europese nieuwheidstermijn extra ruimte biedt, is het vrijwel altijd beter om een modelregistratie vóór de productlancering aan te vragen. Dat biedt verschillende voordelen:

• je voorkomt discussies over de datum van de eerste openbaarmaking;

• je behoudt meer mogelijkheden voor internationale bescherming;

• je kunt eerder optreden tegen namaak en imitatie;

• investeerders en zakelijke partners zien direct dat het ontwerp juridisch is beschermd.

Laat je adviseren over de juiste strategie

Heb je jouw product al op de markt gebracht en wil je weten of een modelregistratie nog mogelijk is? Of twijfel je of je eerst een model, een patent of beide moet aanvragen? Neem dan contact op met Inaday Merken & Patenten. Wij beoordelen jouw situatie en adviseren welke vorm van bescherming nog mogelijk is en hoe je jouw ontwerp het beste kunt beschermen.

Niet ieder ontwerp kan worden geregistreerd als model. Om in aanmerking te komen voor een modelregistratie moet een ontwerp voldoen aan een aantal wettelijke voorwaarden. De belangrijkste eisen zijn dat het ontwerp nieuw is en een eigen karakter heeft. Voldoet jouw ontwerp aan deze voorwaarden, dan kun je het uiterlijk van je product beschermen tegen namaak en imitatie.

Wanneer is een ontwerp nieuw?

Een ontwerp is nieuw wanneer vóór de indieningsdatum van de modelaanvraag geen identiek ontwerp openbaar is gemaakt. Daarbij wordt gekeken naar alle eerder gepubliceerde ontwerpen, zowel binnen als buiten Europa.

Kleine, onbelangrijke verschillen zijn niet voldoende om een ontwerp als nieuw aan te merken. Bestaat er al een vrijwel identiek ontwerp, dan zal een modelregistratie doorgaans niet mogelijk zijn.

Wat betekent 'eigen karakter'?

Naast nieuwheid moet een ontwerp ook een eigen karakter hebben. Dit betekent dat het bij een zogenoemde geïnformeerde gebruiker een andere algemene indruk moet wekken dan bestaande ontwerpen.

Bij deze beoordeling wordt gekeken naar het totaalbeeld van het ontwerp. Niet één afzonderlijk detail is doorslaggevend, maar de combinatie van alle zichtbare kenmerken, zoals:

• de vorm;

• de lijnen en contouren;

• kleuren;

• structuur en materiaal;

• decoratieve elementen;

• de onderlinge verhouding van de verschillende onderdelen.

Hoe groter de ontwerpvrijheid binnen een bepaalde productcategorie, hoe groter de verschillen doorgaans moeten zijn om een eigen karakter aan te nemen.

Technische kenmerken worden niet beschermd

Een modelregistratie beschermt uitsluitend de vormgeving van een product. Kenmerken die uitsluitend door een technische functie worden bepaald, komen niet voor modelbescherming in aanmerking.

Heeft jouw product juist een innovatieve technische werking? Dan kan een patent (octrooi) mogelijk een betere of aanvullende vorm van bescherming zijn.

Kan ik mijn ontwerp eerst openbaar maken?

Binnen de Europese Unie geldt een belangrijke uitzondering. Maak je jouw ontwerp zelf openbaar, bijvoorbeeld tijdens een beurs, via een webshop of op sociale media, dan heb je in veel gevallen nog twaalf maanden de tijd om alsnog een modelregistratie aan te vragen. Deze periode wordt ook wel de grace period genoemd.

Hoewel deze regeling veel ondernemers helpt, is het meestal verstandiger om de modelaanvraag vóór de eerste openbaarmaking in te dienen. Zo voorkom je discussies over de nieuwheid van het ontwerp en houd je bovendien meer mogelijkheden open voor bescherming in landen die geen vergelijkbare nieuwheidstermijn kennen.

Welke producten kunnen als model worden geregistreerd?

Een modelregistratie is mogelijk voor uiteenlopende producten en ontwerpen, zoals:

• meubels;

• verlichting;

• verpakkingen;

• huishoudelijke apparaten;

• gebruiksvoorwerpen;

• sieraden;

• kleding en schoenen;

• speelgoed;

• medische hulpmiddelen;

• grafische gebruikersinterfaces (GUI's), pictogrammen en digitale iconen.

Ook onderdelen van producten kunnen onder omstandigheden afzonderlijk als model worden beschermd.

Laat vooraf beoordelen of jouw ontwerp beschermbaar is

Niet altijd is direct duidelijk of een ontwerp voldoende afwijkt van bestaande vormgeving. Een voorafgaande beoordeling kan veel tijd en kosten besparen en voorkomt dat een modelregistratie later ongeldig wordt verklaard.

Twijfel je of jouw ontwerp voldoet aan de eisen voor een modelregistratie? Neem dan contact op met Inaday Merken & Patenten. Wij beoordelen de beschermbaarheid van jouw ontwerp en adviseren je over de beste strategie om de vormgeving van je product optimaal te beschermen.

Een modelregistratie biedt geen onbeperkte bescherming. In de Europese Unie en de Benelux is een geregistreerd model maximaal 25 jaar geldig, mits de registratie tijdig wordt verlengd. Tijdens deze periode heeft de modelhouder het exclusieve recht om anderen te verbieden een ontwerp te gebruiken dat bij de geïnformeerde gebruiker dezelfde algemene indruk wekt.

Hoe lang duurt de eerste beschermingsperiode?

Na registratie is een model vijf jaar beschermd, gerekend vanaf de indieningsdatum van de aanvraag. Na deze eerste periode kun je de registratie telkens met vijf jaar verlengen, tot een maximale beschermingsduur van 25 jaar.

De beschermingsduur ziet er als volgt uit:

• 0 tot 5 jaar: eerste registratie;

• 5 tot 10 jaar: eerste verlenging;

• 10 tot 15 jaar: tweede verlenging;

• 15 tot 20 jaar: derde verlenging;

• 20 tot 25 jaar: vierde en laatste verlenging.

Na afloop van de maximale beschermingsduur vervalt het modelrecht definitief en kan het ontwerp in beginsel vrij door anderen worden gebruikt.

Moet ik mijn modelregistratie verlengen?

Ja. Een modelregistratie wordt niet automatisch verlengd. Wil je de bescherming behouden, dan moet je vóór het einde van iedere vijfjarige periode de verlenging aanvragen en de verschuldigde verlengingstaks betalen.

Wordt een modelregistratie niet op tijd verlengd, dan vervalt het modelrecht. Daarna kun je het ontwerp in de meeste gevallen niet opnieuw registreren, omdat het inmiddels niet meer nieuw is.

Geldt de beschermingsduur overal ter wereld?

Nee. Modelrechten zijn territoriaal. Dat betekent dat een Benelux-model alleen bescherming biedt in de Benelux en een Europees model (Registered EU Design) bescherming biedt in alle lidstaten van de Europese Unie.

Wil je ook bescherming buiten de EU, bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten of China, dan moet je daar afzonderlijk bescherming aanvragen of gebruikmaken van een internationaal registratiesysteem wanneer dat mogelijk is.

Is 25 jaar altijd nodig?

Niet altijd. De gewenste beschermingsduur hangt af van de levenscyclus van het product.

Voor producten met een korte levensduur, zoals modeartikelen of seizoensproducten, is enkele jaren bescherming vaak voldoende. Bij producten met een langdurige commerciële waarde, zoals meubels, designverlichting of industriële producten, kan het juist aantrekkelijk zijn om de modelregistratie gedurende de volledige 25 jaar in stand te houden.

Wat gebeurt er na het vervallen van de modelregistratie?

Na het einde van de beschermingsduur vervalt het exclusieve modelrecht. Concurrenten mogen de vormgeving dan in beginsel vrij gebruiken, tenzij andere intellectuele eigendomsrechten nog bescherming bieden. Denk bijvoorbeeld aan een merkregistratie voor een herkenbare productvorm of aan auteursrecht, wanneer het ontwerp daarvoor in aanmerking komt.

Advies over het verlengen van een modelregistratie

Het tijdig verlengen van een modelregistratie voorkomt dat waardevolle rechten verloren gaan. Daarnaast is het verstandig om regelmatig te beoordelen of een model nog commercieel relevant is en of verlenging de investering waard is.

Wil je weten wanneer jouw modelregistratie afloopt of heb je vragen over het verlengen van een Benelux-, Europees of internationaal model? Neem dan contact op met Inaday Merken & Patenten. Wij helpen je graag om jouw modelrechten optimaal te beheren.

Hoewel een modelregistratie en een patent (octrooi) beide intellectuele eigendomsrechten zijn, beschermen zij iets heel anders. Een modelregistratie beschermt de uiterlijke vormgeving van een product, terwijl een patent de technische werking of uitvinding beschermt. Welke vorm van bescherming het meest geschikt is, hangt af van wat jouw product uniek maakt.

Wat beschermt een modelregistratie?

Met een modelregistratie bescherm je het uiterlijk van een product. Denk bijvoorbeeld aan de vorm, lijnen, kleuren, contouren, textuur of de ornamenten van een ontwerp. Het gaat daarbij om de visuele uitstraling van een product, niet om de technische werking.

Voorbeelden van producten die met een modelregistratie kunnen worden beschermd zijn:

• meubels;

• verpakkingen;

• lampen;

• gebruiksvoorwerpen;

• sieraden;

• consumentenproducten;

• grafische gebruikersinterfaces (GUI's) en iconen.

Om voor modelbescherming in aanmerking te komen, moet het ontwerp nieuw zijn en een eigen karakter hebben. Dat betekent dat het ontwerp een andere algemene indruk moet wekken dan eerder openbaar gemaakte ontwerpen.

Wat beschermt een patent?

Een patent beschermt juist de technische oplossing achter een product of werkwijze. Het gaat daarbij om een uitvinding die een technisch probleem op een nieuwe en inventieve manier oplost.

Een patent kan bijvoorbeeld bescherming bieden voor:

• een nieuw mechanisme;

• een innovatieve machine;

• een chemische samenstelling;

• een productieproces;

• een technische verbetering van een bestaand product.

Voor een patent gelden strengere eisen dan voor een modelregistratie. De uitvinding moet onder meer nieuw, inventief en industrieel toepasbaar zijn.

Kun je een modelregistratie en een patent combineren?

Ja. In veel gevallen is het zelfs verstandig om beide beschermingsvormen te combineren.

Stel dat je een innovatieve koffiemachine ontwikkelt. De nieuwe zetmethode kan worden beschermd met een patent, terwijl het unieke uiterlijk van de koffiemachine kan worden beschermd met een modelregistratie. Hierdoor kunnen concurrenten niet alleen de techniek, maar ook de karakteristieke vormgeving minder eenvoudig kopiëren.

Ook een merkregistratie kan hieraan worden toegevoegd om de naam en het logo van het product te beschermen.

De belangrijkste verschillen

Welke bescherming past het beste bij jouw product?

Veel innovatieve producten bevatten zowel technische als esthetische kenmerken. In dat geval hoeft je niet te kiezen tussen een modelregistratie of een patent. Door verschillende intellectuele eigendomsrechten slim te combineren, kun je jouw concurrentiepositie aanzienlijk versterken.

Twijfel je of jouw product in aanmerking komt voor een modelregistratie, een patent of beide? Neem dan contact op met de specialisten van Inaday Merken & Patenten. Wij beoordelen jouw product en adviseren welke beschermingsstrategie het beste aansluit bij jouw onderneming.

Ja, dat is mogelijk, maar de timing is cruciaal. Of je na een modelregistratie nog een patent kunt verkrijgen, hangt vooral af van de vraag of de modelregistratie al is gepubliceerd en welke informatie daarin openbaar is gemaakt.

Voor een patent geldt dat een uitvinding op de indieningsdatum nieuw moet zijn. Bij de beoordeling van die nieuwheid wordt gekeken naar alle openbaar beschikbare informatie wereldwijd. Dat zijn niet alleen eerdere octrooien, maar ook wetenschappelijke publicaties, websites, brochures, presentaties én gepubliceerde modelregistraties.

Als de modelregistratie nog niet is gepubliceerd

Een modelregistratie wordt doorgaans niet direct na indiening openbaar. Zolang de registratie nog niet is gepubliceerd en de uitvinding ook op geen andere manier openbaar is gemaakt, vormt de modelaanvraag meestal geen belemmering voor een latere patentaanvraag.

In dat geval is het wel belangrijk om de patentaanvraag vóór de publicatie van het model in te dienen.

Als de modelregistratie al is gepubliceerd

Is de modelregistratie al openbaar gemaakt, dan kan dat gevolgen hebben voor de mogelijkheid om nog een patent te verkrijgen. Hoewel een modelregistratie bedoeld is om de uiterlijke vormgeving van een product te beschermen, kunnen de afbeeldingen ook technische kenmerken of de werking van het product onthullen.

Wanneer uit de gepubliceerde modelregistratie de technische uitvinding kan worden afgeleid, kan deze publicatie de nieuwheid of inventiviteit van een latere patentaanvraag aantasten. Of dat daadwerkelijk het geval is, hangt af van de inhoud van de modelregistratie en van de uitvinding waarvoor patent wordt aangevraagd.

Laat de volgorde van aanvragen goed afstemmen

Wanneer je zowel de techniek als de vormgeving van een nieuw product wilt beschermen, is het verstandig om vooraf een beschermingsstrategie op te stellen. In veel gevallen is het raadzaam om eerst de patentaanvraag in te dienen en daarna de modelregistratie te regelen. Zo voorkom je dat een eerdere publicatie onbedoeld gevolgen heeft voor de octrooieerbaarheid van de uitvinding.

Twijfel je of jouw modelregistratie nog ruimte laat voor een patentaanvraag? Neem dan contact met ons op. Wij beoordelen jouw situatie en adviseren je over de beste volgorde en strategie om zowel de techniek als de vormgeving optimaal te beschermen.